Klas&Kracht ondersteunt leerkrachten en leerlingen bij het creëren van een positief, veilig en betrokken groepsklimaat. Er wordt gestart bij de basis: het ontdekken van de waarden en talenten die nodig zijn om een fijne werksfeer te vormen. Door leerlingen actief te betrekken in dit proces, voelen zij zich medeverantwoordelijk voor hun eigen groep.
1. Waarden en talenten van een fijne werksfeer
In de eerste fase verkennen leerlingen en leerkracht samen welke waarden belangrijk zijn voor een prettige en respectvolle leeromgeving.
Onderdeel hiervan is de interactieve werkvorm 'Triviantweb'.
Met deze werkvorm onderzoeken leerlingen waarden zoals vertrouwen, veiligheid, verantwoordelijkheid, betrokkenheid, rust, presteren, behulpzaamheid en samenwerking.
Tijdens deze activiteit:
- geven leerlingen aan welke waarden zij het belangrijkst vinden;
- worden per waarde de bijbehorende talenten benoemd;
- vullen leerlingen een cirkelrapport in waarmee zij hun eigen talenten en gedrag inschatten.
Deze inzichten vormen de basis voor de volgende stap.
2. Gedragsverwachtingen opstellen bij de waarden
Na de waardeverkenning stelt de klas samen concrete gedragsverwachtingen op.
Deze afspraken sluiten direct aan bij de gekozen waarden en talenten, waardoor ze voor leerlingen herkenbaar en betekenisvol zijn.
- De afspraken worden samen geformuleerd, zodat iedereen zich eigenaar voelt.
- De gedragsverwachtingen worden visueel weergegeven op posters, die zichtbaar in de klas een vaste plek krijgen.
Door deze werkwijze ontstaat een duidelijke en gedeelde basis voor gewenst gedrag.
3. ‘Waar sta jij in de groep?’ – Inzicht in welbevinden
Een positief groepsklimaat kan alleen ontstaan als ieder kind zich veilig en prettig voelt. Daarom krijgt de leerkracht inzicht in het welbevinden binnen de groep door middel van een sociogram.
Met de werkvorm ‘systemisch werken met de klas’ wordt in het midden van de klas een sociogram gevormd als groepsactiviteit.
Dit visuele overzicht geeft waardevolle informatie over relaties, posities en dynamieken in de groep, en helpt de leerkracht gericht te ondersteunen.
4. Het Complimentenspel – versterken van positief gedrag
Om positieve interacties binnen de groep te stimuleren, wordt het Complimentenspel ingezet.
Leerlingen leren:
- oprecht complimenten geven en ontvangen;
- elkaars talenten en inzet te erkennen;
- bij te dragen aan een warme, ondersteunende groepssfeer.
Aan het einde ontvangen leerlingen een gouden medaille met complimentkaartjes van hun klasgenoten — een waardevolle, persoonlijke herinnering aan hun rol binnen de groep.
5. De ontwikkelingscirkel – zelfreflectie en groei
Tot slot vullen leerlingen een ontwikkelingscirkel in.
Hiermee scoren zij zichzelf op het naleven van de gemaakte afspraken en krijgen zij inzicht in hun eigen groei.
Deze zelfreflectie:
- stimuleert eigenaarschap;
- biedt input voor onderwijsleergesprekken;
- helpt leerlingen gericht te werken aan hun persoonlijke doelen.
Een goed begin is het halve werk.
Klas&Kracht gelooft dat een sterke start de basis legt voor een hechte, positieve klas. Door samen waarden, afspraken en gedrag te onderzoeken, ontstaat een groep waarin iedereen zich gezien, gehoord en veilig voelt.